لۆمپەنقەڵەمەکانی ڕۆژهەڵات لە دیوەخانی بارزانی؟
لۆمپەنقەڵەمەکانی ڕۆژهەڵات لە دیوەخانی بارزانی؟
شێرزاد ڕۆژهەڵاتی
لە هەمو دونیا کەسانی نەفس نزم، بێئەخلاق، تەمەعکار، بێکار و بێعار هەن کە بۆ دەربازبون لە کار و کاسبێکی پڕزەحمەت و شەڕافەتمەندانە دەبن بە مەقاشی دەستی خاوەن پارە و دەسەڵات. توێژی ئەنگەلی کۆمەڵگا
بەشێکی زۆری خێڵی درۆی ڕۆژهەڵاتی کوردستان ژینگەی لەباری خۆیان لە تەختەپەینی کوردایەتی دیوەخانی بارزانیدا دیوەتەوە.
زۆربەیان هەڵقوڵاوی ناوچەی موکریانن؛ وەک عەلی جەوانمەردی،، ئاوات عەلیار، مەلا برایمی جەهانگیری، ڕەحیم ڕەشیدی و ...
نانی خوساو، پۆست، ئیقامە، کارسازی و دەسکەوتی باشی بۆیان تێدا بوە؛ بێئەوەی ڕەنجی کار و ماندوبون بخەنە بەر خۆیان.
ڕووناکبیر و دڵسۆزانی کورد کە هەوڵ دەدەن ئەمانە لە زەلکاوی خەیانەت و خۆفرۆشی بکێشنەوە بەرەی گەل؛ لە دڵ و دەروونی پاکی خۆیان قەیاس دەگرن؛ پێیان وایە ئەگەر ئاگاهیان پێ بدرێ و وشیار بنەوە، دەگەڕێنەوە بۆ دونیای پاکی ئازادیخوازی، نیشتمانپەروەری، یەکسانی و مرۆڤدۆستی.
بەڵام ڕاستێە تاڵەکە ئەمەیە کە لۆمپەنقەڵەمەکان گرفتی نائاگاهیان نیە. ئەوان زۆر باش دەزانن ئەم ڕانت و پارەیەی لە بنەماڵەی بارزانی و خاوەن دەسەڵاتەکان پێیاندەگا، بەرهەمی خوێنی فرۆشراوی هەزاران سلێمانی موعینی، خەلیل شەوباش و ساڵە لاجانیەکانە،
بەرهەمی پاکسازی ڕۆژهەڵات بە دەستی قیادە مەوەقەتەیە لە ١٩٨٤-١٩٧٩
بەرهەمی تانکەکانی سەدامە لە ٣١ی ئابی ٩٦ بۆ داگیرکردنی هەولێر،
بەرهەمی قەتڵ عامی ٨٠ ڕۆژنامەنوس و پەرەستار و گریلای بریندارە کە لە ژێر چاوەدێری میتی تورک بێ سەر و شوێن کران (هەولێر ١٦ی گوڵانی ٩٧)
بەرهەمی خوێنی سەدان گریلایە کە لە ئاکامی ئۆپێڕاسیۆنی هاوبەشی بارزانی و سپای تورک گیانیان بەخت کرد.
بەرهەمی دروست کردنی پێشمەرگەی ڕۆژ و ئەنەکەسەیە لە ژێر چاوەدێری تورکیا بۆ لەبار بردنی شۆڕشی ڕۆژئاوا،
بەرهەمی ڕادەستکردنی ٦٣٠٠ ژن و منداڵی ئیزەدیەکانە بە داعش،
بەرهەمی گرێبەستی نەهێنی ڕادەستکردنی پەنجا ساڵەی نەوت و گازی باشورە بە تورکیا.
لۆمپەنقەڵەمەکان باش دەزانن کە هاوکاری بنەماڵەی بارزانی لە گەڵ داگیرکەرانی کوردستان ڕووداوگەلێک نیە بەستراوی ڕابردوو بێت و کۆتایی هاتبێت.
زۆر باش دەزانن کە بونی زیاتر لە ٢٠ مۆڵگەی ئاشکرای تورکیا لە زۆنی زەرد و فیتنەگێڕی لە زینی وەرتێ و ... درێژەی خیانەتەکانی مەلامستەفا و ئیدریس و مەسعودە.
دەزانن کە دوشمنایەتی شۆڕشگێڕانی چوارپارچەی کوردستان و دۆستایەتی داگیرکەران بۆ بنەماڵەی بارزانی کورت ماوە و تاکتیکی نیە؛ بەڵکە ئیستڕاتژی نەگۆڕیانە.
تەنانەت دەزانن کە لە دواڕۆژیش دا بنەماڵەی بارزانی وەک ئێستا و ڕابردوو مەقاشی دەستی داگیرکەران دەمێنێتەوە و خۆشیان لە ئامادەباشی تەواو دان کە ئەو کاتیش زوڕنایان بۆ بژەنن.
ئەمانە باش خۆیان ناسیوە، بەڵام ئێستاش ڕوناکبیران، ئازادیخوازان و نیشتمانپەروەرانی کورد نەیانناسیون.
لۆمپەن قەڵەمەکان هیچکات نابن بە کۆپی دەرەجە چواری ڕەئوف ئاکرەیی، سۆرانی مامە حەمە، سەردەشت عوسمان و کاوە گەرمیانی کە نانی چەور لە دەست بدەن و شایەد گیانیشیان.
ئاسانترین، بێخەتەرترین و پڕ سودترین جۆری کوردایەتی و شۆڕشگێڕییان! هەڵبژاردوە.
کوڕی خەڵک لە ڕێگای کوردایەتی و ئازادی دا کار، ماڵ و تەنانەت ژیانیشیان لە دەست دەدەن. بەڵام ئەمانە لە بێکاری و بێنانی ڕزگاریان دەبێ، کاری پڕداهاتی وەک خەبەرنیگاری کوردستان ٢٤، ڕووداو، تەنانەت دەنگ و ڕەنگی ئامریکاش بە شاباش وەردەگرن.
چ کاسبیەکی وەها ئاسان و پڕسوود هەیە کە بە نێوی شۆڕشگێڕی و کوردایەتی پۆست، پلە و پارە، سەیارە، خانوی خۆش و ژیانێکی ئارام بۆخۆت مسۆگەر بکەی؟
ئاغا و نۆکەر زۆر لە یەک دەچن
بنەماڵەی بارزانی حەفتا ساڵە لە ژێر چەتری داگیرکەرانی کوردستان کوردایەتی دەکەن؛ یەک شەهیدیان نەداوە، بەڵام ژیانی شاهانەیان بۆ خۆیان و مناڵەکانیان دابین کردوە و بە دەیان میلیارد دۆڵاریان وەسەریەک ناوە.
نۆکەرەکانیشیان( شایەر، مەیتەر، لۆمپەن، چەقۆکێش و قەڵەمپیسەکان) بێ ماندوو بوون بە نێوی کوردایەتی، پیرۆزیەکانی کورد، ڕزگاری نەتەوەیی، سەربەخۆیی! و... لە سەرگوێلکی گەرم و نەرمی دیوەخان دەگەوزێن و لە بەرماوی چەوری بنەماڵە دەلەوەڕێن.
هەردوکیان خزمەتکارن. بنەماڵەی بارزانی خزمەتکاری داگیرکەرانی کوردستان و لۆمپەنقەڵەمەکانیش خزمەتکاری بنەماڵەن؛ نۆکەری نۆکەرەکە یان جاشولکەی جاشەزلەکەن. هەردوکیشیان لە ژێر نێوی کوردایەتی.
قەلەکەی شێعری پیرەهەڵۆ زمانحاڵ و ئیلهامبەخشی ژیانیانە:
دەتەوێ زۆر بژی خۆش رابوێری
خۆ لە پەندم گەرەکە نەبوێری
وەرە وەک ئێمە بژی نزم نەوی
شەو لە سەر گەندەلە دارێک دەخەوی
خواردنی باشی کە تۆ نەتدیوە
گۆشتە بارگین و کەری تۆپیوە
کردنی چینە لە پەین و شیاکە
تاوتینی لەشە بۆ دڵ چاکە
با هەزار ساڵی قەلی ڕووڕەش بم
نەک بە هەڵۆیی لە ژین بێبەش بم
مەسعود بارزانی بە لاوی یەکەمین دەورەی فیرکاری سیاسی لە ژێر دەستی پسپۆڕانی سازمانی موسادی ئیسرائیل تێپەڕ کرد(دەیەی ١٩٦٠ز.
گرینگترین دەرسی دروستکردنی کەیسی سێکسی بۆ دۆستان و لایەنگرانی بو؛ کە مومکینە لە دواڕۆژ دا سەنگەر بگۆڕن.
بە پێی وتەکانی فڕانسۆ حەریری لە هەشتاکانی سەدەی ڕابردوو کاتێک لاوێکیان بۆ خوێندن و کاری سیاسی دەناردە ئوروپا، لە پێشدا لە کەرەج و تاران دەستدرێژی سێکسیان دەکردە سەر و فیلمیان لێهەڵدەگرت و دوایەش نیشانیان دەدایەوە.
پێی دەکوترا کە ئەم فیلمە لە دەست پاراستن دا پارێزراوە و بڵاو ناکرێنەوە؛ مەگەر خەیانەت لە پارتی بکەی و بچیە ناو حیزبێکی دیکە.
بە پێی سەرچاوەی باوەڕپێکراوی ناو پاراستنی پارتی عەلی جەوانمەردی یەکێک لەم کەسانەیە کە لە فیلمەکەی دا چەندین جار بە تەواوی ئەم کارەی لە گەڵ کراوە.
ئەگەر ئینکار دەکات با بچێتە تاقیگەیێکی پزشکی دادوەری لە وڵاتێکی دێموکڕاتیک. جا ئەو دەم ڕاستی و ناڕاستی ئەم ئیدعایە ئاشکرا دەبێت.
بونەوەر، ژێن و ژینگە
هەر گیاندارێک لە ژینگەی تایبەتی خۆی دا دەتوانێ بژیت. ژینگەی سیاسی مرۆڤ لەم یاسا سروشتیە بەدەر نیە.
ژێنەکانی مرۆڤ وەک کۆدەکانی بەرنامەی کامپیۆتێرن. هەشتا لە سەدی ڕەفتاری مرۆڤەکان ئاکامی ژێنەکانی ناو لەشیانە.
توێژی لۆمپەن هەڵگری ژێنی خوێڕیگەری و نەفسنزمین کەبە درێژایی مێژوو لە ناو کۆمەڵگای کوردستان ژیاون.
تا شەست ساڵ پێش ئێستا (دەورەی ئاغا و ڕەعیەتی) ئەرکی نۆکەر، مەیتەر، کوێخا، گۆپاڵبەدەست، جاسوس، دەڵاڵ، گەواد، میرزا، لۆتی و شایەری دیوەخانیانی ئاغاواتیان دەخستە ملی خۆیان.
نەسلی ئێستایان وەک خەبەرنیگار، ڕۆژنامەنوس، بێژەرێ تەلەفزوێنی، مێدیاکار، شڕۆڤەکاری سیاسی، مێژوو نوس(مێژوو سازی) هونەرمەند، فیلمساز، گۆرانیبێژ، بانگخوازی ئایینی سیاسی سوننی سەر بە دەسەڵات ، مەلای دەرباری، پەڕەسێلکە ( ئەو ژنانەی کە لە لایەن دەسگای پاراستن بۆ لەداوخستن، جاسوسی و گرتەی ویدۆیی سێکسی ئەرکدار دەکرێن) و ... ڕۆڵ دەگێڕن.
ئەمانە بۆ بژیوی ژیانیان خۆ لە کاری سەخت، کەمداهات و شەڕافەتمەندانە نادەن و چاویان لە بەرماوی خاوەنپارە و دەسەڵاتدارانە.
لە باری فکری سیاسی لە بەرەی ڕاستی سوننەتی دا جێ دەگرن. چونکە تەنیا حیزبە ڕاستگەراکان، فاشیستەکان و پارێزەرانی کۆنەپەرەستی و سیستمی چەوسێنەر دەتوانن ئەمانە بەکرێ بگرن بە گشتی دەتوانین وەک لۆمپەن پێناسەیان بۆ بکەین.
لۆمپەنپرۆلتاریا
لە کۆمەڵناسی سیاسی دا یەکەمجار کارڵمارکس دەستەواژەی لۆمپەنپرۆلتاریای ئافراند و بەکاری هێنا.
توێژێک كە پێگەی كۆمەڵایەتی چینەكانی خوارەوەی كۆمەلگای هەبوو، بەڵام لەبری هاوڕێیی وهاوكاری چینی هاوچەوساوەی خۆی، مەیلی لە مەقاشبوون بوو بۆ چین وهێزە کۆنەپەرەست و توتالیتەرو سەركوتكارەكانی كۆمەڵگا.
لۆمپنەكان لە بنەڕەتەوە ئەوانەنن كە لە وشیاری درۆینە و پیشە نەشیاوەكاندا ئەسیر دەبن و دەبنە گورزی سەركوتانەوەی رووناكبیران،چەوساوان، هەڵگرانی باوەڕی ئازادی و دیموكراسی.
لە سەنگەری ستەمکاری چینایەتیدان و دەتوانن یەك لە فاكتەرەكانی سەر هەڵدانی فاشیزم بن .
ماركس ئەمانە بە دەستەیێکی كۆمەڵایەتی كرم خواردوو، گەنیو و گەندەڵ و لاوانی لەڕێگا دەرچو پێناسە دەکا.
لۆمپەنیسمی سیاسی کوردستان
لۆمپەنەکان لە مەیدانی ئافراندنی بیر و مەعریفەی تازە کۆڵەوارن، تەنانەت ئەگەر بڕوانامەی بەرزی زانکۆشیان هەبێت.
ئەگەر بەرهەمی فکری هەمویان کۆ کەیەوە؛ ناتوانی کتێبێک یان تەنانەت یەک وتاری سەربەخۆ کە لە چوارچێوە و پرەنسیپی زانستە مرۆیییەکانی سەردەم نوسرابێ بدۆزیەوە.
کورتەباڵایی و فەقری فەلسەفی، سیاسی و زانستی خۆیان بە گۆڕینی مەیدانی بەرەنگاری چارەسەر دەکەن و ڕوو دەکەنە عەوامفریوی. موخاتەبی ئەوانە کەسانی کەم سەواد، ناوشیار و کاڵفامی کۆمەڵگان.
لە هەڵخەڵەتاندن و بە لاڕێدابردنی جەماوەری ساویلکە بەتوانان. «وەک داستانی ئەو کۆلکە مەلایەی کە چو بۆ قوتابخانەی گەورەساڵان و لە جیاتی نوسینی مار، وێنەی ماری لە سەر تەختە ڕەشە کێشایەوە و خەڵکەکەی بەو قەناعەتە گەیاند کە مامۆستاکەیان بێسەوادە و دەبێ لە دێ دەر بکرێ.
لە مەنتقدا هۆگری بەشی سەفسەتەن؛ لە ١٧ جۆری سەفسەتەش دا عاشقی ئاسانترین ڕێبازن بە نێوێ ڕەشکردنی لایەنی بەرانبەر کە بە فارسی پێی دەکوترێ (تخریب و تخطئه)
لەم ڕێگایە دا کەرەستەی ئاسانیان لە بەر دەست دایە وەک شایعەسازی، فتۆشاپ، بڵاوکردنەوەی خەبەری ناڕاستی بێ سەرچاوە بە بیانوی پاراستنی ئەمنیەتی کەسی خەبەرنێر و ...
تایبەتمەندیەکانی لۆمپەنیسمی سیاسی کوردستان (خێڵی درۆی کوردایەتی)
ئەلف- خەتی فکری سیاسی (ڕاستی سوننەتی)
خێڵی درۆی کوردایەتی بە گشتی هەڵگری خەتی فکری ڕاستی سوننەتین و لە ناو هێز و حیزبی ڕاستگەرا و سونەتی جێ دەگرن. دژی چەپ و نوێخوازین.
زۆرینەیان لە باشور سەر بە بنەماڵەی بارزانین و لە ڕۆژهەڵات سەر بە دێموکڕاتن و لە ڕۆژئاوا سەر بە ئە.نە.کەسە و لە باکور سەر بە ئا.کە.پە و پارتی دیموکڕاتی تورکیا و هاکپارتین. هەمو ئەم هێزانە لە یەک بەرەی فکری و کەلتوری و سیاسی دان و یەکتر ساپۆرت دەکەن.
ب- پێگەی چینایەتی (بەرماوخۆری چینی سەردەستی کوردستان)
هیچ کام لە حیزبە سوننەتیەکانی کورد کە خۆیان بە ناسیۆناڵیست(نەتەوەیی) پێناسە دەکەن، ناسیۆناڵیست نین. چونکە ناسیۆناڵیسم لە بەستێنێکی تایبەت دا ساز دەبێ. ناسیۆناڵیسم ئیدئۆلۆژی بورژوازی بەرهەمهێنەری ناوخۆیە.
بە هۆی داەبەشکرانی کوردستان لە نێوان چوار دەوڵەتی دواکەوتو، بورژوازی بەرهەمهێنەری کورد مەیدانی گەشەکردنی پێنەدراوە.
حیزبە سونەتیەکان نوێنەری چینی سەردەستی کوردن(پاشماوەکانی ئاغاوات و دەرەبەگەکان[1]، بنەماڵە دەست ڕۆییشتوەکان، بازەرگان و سەوداگەرەکان، ڕانتخۆر و دەڵاڵەکان)
خێڵی درۆی بارزانی لەشکرێک لۆمپەن و بێعار و بێکارەن؛ تامەزرۆی کاسبی پڕ داهات و کەم زەحمەتن. وەک لایەنگر. هەڵسوڕاو، کادری پارتی دێموکڕاتی بارزانی یان حیزبێکی سوننەتی پارچەیێکی دیکەی کوردستان دەبیندرێن.
ج - باوەڕ و فکری مەزهەبی (سوننیگەری)
حیزبایەتی فێئۆداڵی، دوای شەڕی جیهانی دوهەم لە بۆشایی دەسەڵاتی سیاسی دەوڵەتی ناەندی لە دیوەخانەکانی موکریان و بارزان دا لە دایک بو.(١٩٤٦-١٩٤٥) دانیشتوانی ئەم دو شوێنە بە گشتی سونی مەزهەب بون. لە ئاکامدا دێموکڕاتەکانی هەردوک لا سوننی دەرهاتن. سوننیگەری بەشێکی گرینگی پێناسەیانە. تەنانەت ئەگەر بە ڕواڵەت حیزبی سێکۆلاریش بن.
ئێستاش ئەم دێموکڕاتانە بۆ ناوزڕاندن و دەمکوتکردنی لایەنی سیاسی بەرانبەریان تۆمەتی شیعە گەری دەخەنە پاڵی. لێرە دا لەبیریان دەچێتەوە کە خۆیان بە حیزبی نەتەوەیی ناساندوە.[2]
بە گشتی یەک لە سەر سێی کوردی دونیا و زیاتر لە نیوەی کوردی ڕۆژهەڵات (بەشی زۆری کوردەکانی کرماشان + ئیلام،بەختیاری، کوردانی خوڕاسان، لەک و لوڕ) شیعە مەزهەبن.
هێزە کوردیەکانی دیکە تۆمەتبار بە گرێدراوی بەرەی شیعە و ئێران و سپای قودس و قاسم سلێمانی و سەحراڕودی و ...دەکەن!
بەڵام لەبیر خۆیان دەبەنەوە کە ئاغاکانی ئەمڕۆیان(بنەماڵەی بارزانی) لە ژێر فەرمانی سپای قودس و قەرارگای حەمزە و ڕەمەزان پێشمەرگەی دێموکڕات و کۆمەڵەیان قەتڵ و عام دەکردن و ورمێ، شنۆ، خانێ و مەریوانیان بۆ سپای پاسدارانی ئێران پاکسازی دەکرد (١٩٨٤- ١٩٧٩)[3]
د- سەفسەتە و ڕاستی گۆڕی
خێڵی درۆ لە شرۆڤە و بیری زانستی و منتقی دا کورتەباڵان. سەرەڕای زۆروێژی، نەیانتوانیوە تەنانەت یەک کتێب یان وتار لە چوارچێوەی مێتۆدۆلۆژی زانستی دا بەرهەم بێنن و بیخەنە بەر دەستی خوێنەران.
بەڵام لە زەلکاوی سەفسەتە بازی و عەوامفریوی دا بە توانان. ئەگەر بە میتۆدۆلۆژی زانستی وتارەکانی خێڵی درۆ ئانالیز و شڕۆڤە بکرێن، دەبینین کە ٩٥٪ی وتەکانیان لە چوارچێوەی بەشەجۆراوجۆرەکانی سەفسەتە دا جێ دەگرن.
کەمتر هەڵدەکەوێ یەک لاپەڕەی نوسراوی خۆیان و ئاغا و سەرۆکەکانیان بەتاڵ بێت لە یەکێک لە بەشەکانی سەفسەتە. وەک:
دژبە یەک وێژی (پاڕادۆکس)، گشتی وێژی(کلی گویی)، داشکانگەری(تقلیلگرایی) گشتاندنی ناڕەوا(تعمیم ناروا)، ڕەشکردنی لایەنی بەرانبەر بە کەڵک وەرگرتن لە بوختان، قسەبۆهەڵبەستن، ناووناتۆرە، ناوزڕاندن، سووکایەتی، دروست کردنی شوبهە، خەبەرسازی درۆیینەی بێ سەرچاوەی باوەڕپێکراو، جەوسازی، شایعەسازی، زمان بازی، چەواشەگەری، ڕاستیگۆڕی و...
سەفسەتە ڕێکاری فریودان و گەوجاندنی جەماوەرە کە بە درێژایی مێژوو لە گشت کۆمەڵگایەک کاری پێکراوە. لە یونانی کۆن دا لە لایەن فیلسوفانی سوفستایی پێش سوقڕات لە 17 خال دا تیئۆریزە کراوە.
ئاسانترین بەشی سەفسەتە ڕێکارێکە بە ناوی "خەراپ و خەتابار کردنی لایەنی بەرانبەر، لە جیاتی نەقد و شڕۆڤەی فکر، کردار و بەرنامەکەی". ئەم ڕێکارە لە ناو خێڵی درۆ زۆرترین بەکارهێنەری هەیە.[4]
مەلا مستەفای بێسەواد لە فەلسەفە و زانست دا کۆڵەوار بو، بەڵام لە مەیدانی زمانشڕی و سەفسەتە دا توانایی زۆری هەبو[5]. بە جۆرێک ئێستاش چل ساڵ دوای مەرگی، قۆڕیات و دەستەواژە کورتەکانی نەقڵی مەجلیسانن. بۆ نموە سەبارەت بە بەشداری ژنان لە شۆڕش دا دەیکوت:
"ژن دەبێ شێوێ خۆ بکا، قاپێ خۆ بشوا، نانێ خۆ بکا و گانێ خۆ بدا"
ئەم وتانەی تەنیا بۆ پێکەنین و بزەی سەر لێوی گوێگرانی نەبوە. مەبەستی سەرەکی تێک شکاندنی کەسایەتی ژنان بوە تا لە سیستمە دەرەبەگیەکەی ئەو دا هیچ ڕۆڵێک بە ژنان نەدرێ.[6]
ه-موخاتەب و گوێگرەکانیان (جەماوەری کەم سەواد و ساویلکە)
موخاتەبەکانیان خەڵکانی بیرکۆڵ و هەژاری فکرین کە ناتوانن زانست و خوڕافە، مەنتق و سەفسەتە، خەبەر و تەبلیغات، ڕووداو و شایەعە، شاعیر و شایەر، باسەواد و شەییاد، زانستی عەقڵی و نەقڵی، بیری ئازاد و بیری کۆیلە، ژنی ئازادبیر و ژنی خۆفرۆش لێک جیا بکەنەوە.
کەسانی ساویلکەی کۆمەڵگا کە بەهرەی هۆشیان لە مام ناوەند بۆ خوارێیە و توانای لێک دانەوە و بیرکردنەوەیێکی ڕەخنەگرانەیان نیە و بە بیستنی هێندێک دروشم و سەفسەتەبازی کوردایەتی بە تام و بۆنی سونیگەری وە چەقڵە سەما دەکەون.
گوێگرەکانیان، چەنەبازی و سەفسەتەی شەیادەکان باشتر قەبوڵ دەکەن تا مەنتق و زانستی ڕوناکبیر و ئازادیخوازەکان. کەسانیک لە چەشنی ئەو خەڵکە ساویلکەیەی کە وێنەی مار لە جیاتی نوسینی مار بە سەواد تێدەگەن.[7]
گوستاڤ لوبۆن ڕەوانشناسی فەڕانسەوی دەڵێ: "جەماوەر نە عەقڵی هەیە و نە بیریش دەکاتەوە چوونکە یان بە یەکجاری بیروبۆچوونەکان پەسەند دەکات، یانیش بە یەکجاری ڕەتیان دەکاتەوە، بە بێ ئەوەی بەرگەی گفتوگۆکردن لە سەر ئەو بیر و ڕایانە بگرێت . ئەوەی سەرکردە و ڕێبەرەکان بە گوێیدا دەچرپێنن ، بە خێرایی مێشکی داگیردەکەن و جەماوەریش یەکسەر دەیانکاتە کردار و جوڵە[8]"
و- شڵتاغ، زمانشڕی و چەواشەکاری
خێڵی درۆ کەم ئاگاهی و کەم خوێندنەوەی خۆیان، لە پشتی زمان شڕێ و چەواشەکاری دا دەشارنەوە. درۆ، جوێن، بوختان و بێشەرمی ئامرازی هەمیشەییانە.[9] بە ڕووحی مەلا مستەفا سیاسەت دەکەن.[10]
مەلا بە کوردە سۆرانیەکانی دەکوت "سۆرەی قوندەر"[11] جیابیرەکانی بە جاش ناوزەد دەکردن. لە حاڵێکدا بۆخۆی جاش و گوێ لە مستی ساواکی ئێران، میتی تورک و موسادی ئیسڕائیل بو.
باوکی ڕووحی خێڵی درۆی کوردایەتی(مەلامستەفا) ٥٥ شۆڕشگێڕی ڕۆژهەڵاتی ڕادەستی ساواکی ئێران کردەوە و ڕێبەرەکانیشی (کاک سلێمانی موعینی، سەدیقی ئەنجیری، ئەسعەد خودایاری، خەلیل شەوباش، مەلا ڕەحیم وێردی، قادر شەریف و دڵشاد ڕەسوڵی ) کوشت و بە دەستوری میتی تورک ڕێبەرانی پارتی دێموکڕاتی کورستانی تورکیای (سەعید ئاڵچی و دوکتور شوان) تیرۆر و ئیعدام کردن.
نەوشیروان مستەفا دەڵێ: «مەلا مستەفا پیاوێکی جنێوفرۆش ودەم پیس بوو، وشەی"قوندەر"ی لە قسەکان دا بە زۆری بەکار ئەهێنا، لای وابوە لە نا وکوردا توهمەی دزی و داوێن پیسی کاریگەرترە لە توهمەی سیاسی. بۆ شکاندنی دوژمنەکانی ئەم ڕێگایەی بەکار ئەهێنا.
کە باسی ناکۆکیەکانی خۆی ئەکرد لەگەڵ ئیبراهیم ئەحمەد و هاوڕێکانی لە ناو خەڵکا تاوانباری ئەکردن بەوە" سواری ژنی خەلک ئەبن، سواری پێشمەرگە ئەبن و سواری یەکتر ئەبن".
هەندێ کەسی نزیک کە پێی ئەلێن ئەم قسانە نەکا، مەلا مستەفا ئەڵی" کورد لەوە تێناگا کە بڵێم من ناکۆکی سیاسیم لەگەڵ ئیبراهیم ئەحمەد هەیە، بەلام لەوە تێئەگا کە بڵێم دزیان کردوە و خەڵکیان گاوە و گانیان داوە... من دوژمنەکانی خۆم بەم ڕێگایە ئەشکێنم[12]".
خێڵی درۆ لە بێحەیایی دا هەمو سنورێکی ئەخلاقی دەبەزێنن. تا ڕادەیێک کە قوڕبانی لە جیاتی جەللاد تاوانبار دەکەن. دەبینین ناکەسانی وەک "حامیدی گەوهەری" کۆنە ساواکی، وەک فاحیشەی سیاسی لە جیاتی قاتڵ(مەلا مستەفا)، شەهیدانی دەستی پاراستن (کاک سلێمان موعینی و دوکتور شوان و هاوڕێکانیان) تاوانبار دەکات.
خێڵی درۆ بێشەرمانە دەورەی قیادە موەقەتەی مەسعود و ئیدریس و جاشایەتی و پاکسازی لە ڕۆژهەڵات و کوشتاری بە کۆمەڵی پێشمەرگەی دێموکڕات و کۆمەڵە لە ورمێ و شنۆ و خانێ بە کوردایەتی ڕەسەنی بارزانیەکان نیشان دەدەن.
کارەساتی حەکاری(١٩٧٨)، ٣١ی ئابی( ١٩٩٦)، پەلکێشکردنی لەشکری تورک بۆ قەندیل (١٩٩٢ تا ئێستا)، داخستنی دەروازەی سیمالکا بە ڕووی کوردانی ڕۆژئاوا، دروست کردنی پێشمەرگەی ڕۆژ بە هاوکاری تورکیا بۆ تێکدانی شۆڕشی ئەودیو و ...بە سیاسەتی حەکیمانەی بارزانی دەناسێنن.
بۆ هەڵاتنی ١٥٠٠٠ پێشمەرگەی پارتی دێموکڕاتی بارزانی لە بەرانبەر ٥٠٠ داعش، بێ تەقاندنی یەک فیشەک لە شەنگالی ٢٠١٤ پاساو دێننەوە. بەڵام دو مانگ بەرگری جبهەیی لە کێوی جاسوسانی٢٠١١ بە فرۆشتنی قەندیل پێناسە دەکەن.
بۆ دیتنی هەشتا پایگای تورکیا لە زۆنی زەرد کوێرن؛ کە نە لە ئاکامی شەڕ و بەرگری، بەڵکە لە درێژەی خەیانەتی ئاغاکانیان پەلکێشی بادینان کراون!!!
ز- نەبونی رۆئیای ئینسانی
بەتاڵ بون لە رۆئیاکانی گەورەی ئینسانی وەک دادپەروەری کۆمەڵایەتی، سۆسیالیزم، یەکسانی ژن و پیاو. ئازادی و دێموکڕاسی تایبەتمەندی دیکەی ئەم توێژەیە، گەورەترین ڕۆیایان ئەوەیە ئاغاکانیان( بنەماڵەی بارزانی و سەرانی حیزبە ڕاستگەرا و سونەتیەکان) ببن بە خاوەن دەسەڵات و ئاغا و میری کورد. خۆیان ببن بە نۆکەر، ڕاوێژکار، دەمڕاست، کارمەند، ئەندام و بەرپرسی حیزب، پۆستێکی ئیداری یان ئابوریان پێ بدرێ و سواری خەڵک بن و لە ڕانتی کوردایەتی بۆخۆیان و منداڵ و نەوەکانیان بەشدار بن.
ح- بەتاڵ بوون لە هەست و سۆز و عاتیفەی مرۆڤایەتی
سەدان ڕووداوی تراژدی هەیە کە لە ئاکامی سیاسەتەتی بارزانی دا خوڵقاون. وەک کارەساتی٣ی ئابی ٢٠١٤ شەنگال و ڕاکردنی بە پەلە و بێ هیچ بەرگریەکی ١٥٠٠٠ پێشمەرگەی پارتی لە بەرانبەر کەمتر لە ٥٠٠ چەتەی داعش کە بو بە هۆی ئەنفالی ئیزەدیەکان ، بە کۆیلە چونی ٦٣٠٠ کچ و ژن و قەتڵ و عامی ٥٠٠٠ پیاوی ئیزەدی.
ئەم کارەساتە (بێجگە لە خێڵی درۆی بارزانی) ناخی هەمو مرۆڤێکی ڕاستەقینەی هێنایە جۆش.[13]
ڕۆژی یەکەم هەشت گریلا کە بە قاچاغی لە شەنگال بون، بە هاوکاری کۆمەڵێک لاوی ئیزەدی لە سەر چیای شەنگال بەرگریان کرد. داعش نەیتوانی ئەم کێوە داگیر بکات. ئەگەر ئەم بەرگریە نەکرابایە، سەد و هەشتا هەزار(١٨٠٠٠٠) ئیزەدی هەڵاتوو بۆ ئەم کێوەش ئەنفال دەکران.[14]
شایەرانی بێشەرمی دیوەخان، ئەم سەرشۆڕیەیان کردە حیکمەتی مەسعود بارزانی کە توانیویەتی بە کارەساتی ئاوا هەست و سۆزی جیهانیان بۆ لای کێشەی کورد ڕابکێشێ و زلهێزەکانی دونیا بێن کورد بپارێزن و دەوڵەتی کوردیشی بۆ ساز کەن!
ط- بەرماوخۆری دەسەڵات
لە هەمو شوێنێکی دونیا تێکۆشان لە ڕێگای ئازادی، بەرابەری یان ڕزگاری نەتەوەیی بۆتە هۆی بێکاری، برسیەتی، زیندان و تەنانەت لە دەستدانی ماڵ و گیان.
بەڵام لە دوای شۆڕشی دەرەبەگایەتی ئەیلولی ١٩٦١ی مەلامستەفا کە سازکراوی دەستی ساواکی ئێران بو، ئەم قاعیدەیە گۆڕانێکی بنەڕەتی بە سەر دا هات. ئەم جارە تێکۆشان لە پێناو کوردایەتی! ناو، نان و نەوای باشی تێدا بو.[15]
ئێستا خێڵی درۆی کوردایەتی ڕزقی خۆیان زۆرتر لە سەرگوێلکی دیوەخانەی پارتی دێموکڕاتی بارزانی و حیزبە کلاسیکەکانی پاشکۆی ئەم پارتە دا دۆزیوەتەوە.
دوای ڕاپەڕینی ١٩٩١ و بە ئاکام گەییشتنی پیلانی دگیرکەرانی کوردستان بۆ داسەپاندنی بنەماڵەی بارزانی وەک ئاغای یەکەمی باشوری کوردستان، هەزاران قەل و داڵی باشور، باکور، ڕۆژئاوا و ڕۆژهەڵات گەییشتنە بەر دەرگای دیوەخانی بارزانی. لە تەختە پەینی کوردایەتی دیوەخان خۆیان دەگەوزێنن و سڵاوات لە دیداری بارزانی لێدەدەن و لە دژی نەیارانی بنەماڵە دەقیڕێنن.
لۆمپەنەکانی ڕۆژهەڵات، باکور و ڕۆژئاواش وەک قالۆچە بۆ سەر تەرس و تەپاڵە بەرەو دیوەخانی بادینان و هەولێر ڕێچکەیان گرت....
شایەر، ڕەقاسە، بەیت بێژ، مێژوو نووس(مێژوو ساز)، فاڵگیر، ڕۆژنامەوانی خۆفرۆش[16] کۆنە سیاسی برسی، پاشماوەی ئاغاوات و مڵکدار، سەید، شێخ، مەلا و تەنانەت هێندێک حیزبیش( وەک حیزبی دێموکڕاتی کوردستانی ئێران[17]، حیزبی شیوعی کوردستانی عێراق، حیزبی سۆسیالیستی کوردستانی ئێراق، پارتی ئازادی کوردستانی حوسێنی یەزانپەناه ) بە خڕی چونە سەر خوانی دیوەخانی کوردایەتی بارزانی. بونە بەشێک لە دەستگای تەبلیغاتی بنەماڵەی بارزانی بۆ سپیکردنەوەی کارنامەی ڕەشی ئەم بنەماڵەیە و گەوجاندنی خەڵکی کورد.
ئەرکی دیاریکراوی خێڵی درۆی بارزانی لەخشتەبردن و هەڵخەلەتاندنی جەماوەری ساویلکەی کوردە بۆ ڕەوایەتیدان بە ئاژاوەگێڕی، فیتنە و شەڕی بنەماڵەی بارزانی بەرانبەر هێزە ئۆپۆزیسیۆنەکانی دیکەی کوردی چوار پارچەی کوردستانە[18]
بەشێک لە پرۆپاگاندای دەزگای میتی تورک ئەمانەی خوارەوەن:
بەرماوی دەسگای پاراستنی پارتی(پ.د.ک) بە سەر گوێگرانیاندا دەڕشێنەوە؛ دەڵێن پ.ک.ک دژی سەربەخۆیی کوردستانە، ئاڵای کوردستانی قەبوڵ نیە. (جێگای سرنجە کە ئەم ئاڵایەی باشور ئاڵای قازی محەمەد نیە. ئاڵای قازی قەڵەم و گوڵە گەنمی تێدا بو). دەڵێن قەندیلیان بە ئێران فرۆشت.
)لە ساڵی٢٠١١ دا بەشی دیوی ئێرانی قەندیل دوای دو مانگ شەڕی بێوێنە و نابەرابەر و لەدەست دانی دەیان شەڕوان و فەرماندەی ئەفسانەیی بە ناوی سمکۆ بانە داگیر کرا و ئارەزۆی لۆمپەنەکان هاتە دی.(
بەڵام بۆ هەڵاتنی ١٥٠٠٠پێشمەرگەی پارتی بێ تەقاندنی یەک فیشەک لە بەرابەر ٧٠٠ داعشی لە شەنگالی ٢٠١٤ و بە کۆیلەی سێکسیکرانی ٦٣٠٠ کچ و ژنی کورد؛ دەڵێن ئەوە تاکتیکی بارزانی بو بۆ ڕاکێشانی سۆزی دەوڵەتانی دونیا!!!
ئەم جۆرە تەبلیغاتە نیشانی دەدات کە موخاتەبی لۆمپەنەکان خەڵکانی ساویلکە، ناوشیار، گەمژە، سادەلەوح، گەوج، کۆڵەوار لە تێگەییشتن و مەعریفەن.
جاری وایە وێنەی ڕاستیش بڵاو دەکەنەوە بۆ خاپاندنی بەشێک لە جەماوەری سوننی مەزهەب. وەک ئەم وێنەیەی خوارەوە:
وینەی عەبدوڵا ئۆجەلان لە نێوان پێغەمبەری مسوڵمانان و ئیمامی عەلی دەبیندرێ. بە درووشمی "ناتوانن رۆژی ئێمە تاریک بکەن" ساڵی ٢٠١٥ لە دژی ئیزۆلاسیۆنی سەر ئۆجەلان لە لایەن کۆمەڵەی عەلەویەکانی باکوری سوریا ئامادە کراوە.
دەیانهەوێ بە موخاتەبی سوننی بڵێن چاو لێبکەن کە ئۆجەلان بۆتە شیعە!!!
لۆمپەنقەڵەمەکان پێغەمبەری گەمژەکانن. دەنا هەر کوردێکی خاوەن بەهرەی هۆشی مامناوەند بۆ سەرێ بە دیتنی ئەم وێنەیە نە تەنیا ناخاپێندرێ، بەڵکو ئافەرین دەنێرێ بۆ کەسێک کە دوای سەد ساڵ کارەساتی کوردایەتی دەربەگی سونی توانیویەتی کوردانی عەلەوی و شیعە کە نیوەی کوردی دونیا و زیاتر لە نیوەی کوردی ڕۆژهەڵات پێکدێنن، لە گەڵ بیری نەتەوەیی و ئازادی دا ئاشت بکاتەوە.
ئەم توێژە کرمۆڵە هەمیشە لە ناوکۆمەڵگا دا هەبون و دەشمێنن. بۆیان فەرق ناکا لە خزمەت کام دەسەڵات دا بن. گرینگ ئەوەیە لە هەمو کاتێک دا چەتری دەسەڵاتێکیان لە سەر بێت؛ وەک میرنشینە کوردەکانی سەدەکانی پێشوی سەر بە عوسمانی و ئێران.
میرنشینەکان بە پێی نزیکی جوغڕافیایی و میزانی دەسەڵاتی هەر یەک لەم دو زلهێزە دەسەڵاتی ناوچەیی خۆیان لە گەڵ یەکێک لەم دو دەوڵەتە گرێ دەدا.
هاوژیانی میرنشین و دەوڵەت بۆ هەردوکیان پڕقازنج بوە. میرنشین ناوچەکەی بە ماڵیات، باج و خەراج و شەڕکەرەروە خستۆتە خزمەت دەوڵەت.
دەوڵەتیش ئاغایەتی ویراسی بۆ میر و بنەماڵەکەی مسۆگەر کردوە و لە هێرشی میرنشین و دەوڵەتی دیکە پاراستویەتی.
پوختەی ئیستڕاتژی بنەماڵەی بارزانی کە کۆپی میرنشینەکان کوردەکانە، ئەمەیە:
«دابین کردنی قازانجی دەوڵەت یان دەوڵەتانی داگیرکەری کوردستان لە پێناو پشتیوانی ئەوان بۆ ئاغایەتی بە سەر باشور دا«
ئەم ئیستڕاتژیە بەردەوام لە لایەن بنەماڵەی بارزانی کاری پێکراوە و دەکرێ.
کوردانی باشور، باکور و ڕۆژهەڵات و ڕۆژئاوا بونە قوڕبانی ئەم ئیستڕاتژیە.[1]
توێژی لۆمپەن وکرمۆڵی کوردەواری وەک ئاغاکەیان بێئاغا ناژین. هەو وەک دوای ڕاپەڕینی ١٩٩١ی باشور دیتمان بە لاچونی دەسەڵاتی دەوڵەتی ئێراق زۆرینەی جاش و جاسوسی بەعس سەنگەریان گواستەوە ناو پارتی دێموکڕات.
ئەگەر پارتی توشی ئاشبەتاڵێکی دیکە وەک ١٩٧٥ بێت، لۆمپەنەکانیان ئاغایەکی دیکە بۆخۆیان دەبیننەوە.
ئەم توێژە ناتوانێ لە ژینگەیێکی ساغ و خاوێندا بمێنێتەوە. وەک کرمی ئاسکاریس کە تەنیا دەتوانێ لە ناو ڕیخۆڵە دا بژیت؛ ئەگەر کرمەکە لە پیسایی دەربێنی و بیخەیە ژینگەیێکی پاک دەمرێ.
لە ناو زیپکەی پێستی مرۆڤ جۆرێک میکڕۆبی بێهەواژی هەن؛ ئەگەر پێست بە سابون بشۆرێ کونەکانی پێست دەکرێنەوە و هەوای ئازاد دەگاتە میکڕۆبەکان کە پێی دەمرن و جۆشەکە لادەچێ.
تەبیعەت و یاساکانی باشترین ڕێنوێن و وەستای مرۆڤن. درکرێ بۆ چارەسەری گرفەکانی سیاسی کۆمەڵگا کەڵک لە تەبیعەت وەرگرین.
دەتوانین توێژی لۆمپەنی کۆمەڵگا بە کرمی ئاسکاریس و میکڕۆب بشوبهێنین و ڕێگە چارەی بۆ بدۆزینەوە.
تێکدانی ژینگەی ئەم توێژە دەبێ بکرێتە ئامانج. تاکەکانی کۆمەڵگا بە دانی ئاگاهی دروست وشیار بکرێتەوە تا ئاسان نەبنە نێچیری ئەمانە .
دەبێ لە جیاتی کوشتنی کرمەکان، زۆنگ و زەلکاوەکان ویشک بکرێن.
ناوی بەشێک لە خێڵی درۆی دیوەخانی بارزانی:
۱ ـ حامید گەوهەری
۲ ـ عەلی جەوانمەردی
۳ ـ ڕەحیم ڕەشیدی
٤ ـ مەلا برایم جەهانگیری
٥ ـمەجید حەقی
٦ ـ کامیل نەجاڕی
۷ ـ ڕحیم ڕەحیمی
٨ ـ کاووس عەزیزی
۹ ـ ژیوار ڕەسوڵی
۱۰ ـ هەڵمەت مەعروفی
۱۱ ـ کەمال سڵێمانی
۱۲ ـ مەجید گەوهەری
۱۳ ـ جەلال ئەشرەف زادە
۱٤ ـ سەعدی و رەشید قازی
۱٥ ـ ساکار سۆفیزادە(موحیب مهابادی))
١٦- ئاوات عەلی یار
بەشێک لە خیانەتەکانی بنەماڵەی بارزانی دژ بە گەلی کورد:
١-مەلا مستەفا بۆ ڕازی کردنی تورکیا ڕێبەرانی پارتی دێموکڕاتی کوردستانی تورکیا؛ دوکتور شوان و سەعید ئالچی کوشت. دەیەی ١٩٦٠ز
 |
| دوکتور شوان - مه لا مسته فا |
٢- سەدیق ئەنجیری، ئەسعەد خودایاری، سلێمان موعینی، خەلیل شەوباش و مەلاڕەحیمی وەرتێ لە ڕێبەرانی حیزبی دێموکڕاتی کوردستانی ئێران بە شێوازی جۆراوخۆر وەک تیرۆر و ئیعدام قوڕبانی کران؛ و دەیان شۆڕشگێڕی دیکە بە زیندویی ڕادەستی ساواکی ئێران کرانەوە کە زۆربەیان ئیعدام کران.دەیەی ١٩٦٠ز[1
 |
| سدیق ئه نجیری |
٣- دوای ئاشبەتاڵی ١٩٧٥ یەکیەتی نیشتمانی کوردستان دروست کرا و بو بە جێگای هیوای کوردانی ڕۆژهەڵات و باکوریش. بەڵام کاردانەوەی تورک و ئێرانی لێکەوت. لە ساڵی ١٩٧٦ لە ماڵی دوکتور عەبدوڵای مەولەوی لە ژێر چاوەدێری نوێنەری ساواکی ئێران و میتی تورک قیادەی موەقەتی پارتی دێموکڕاتی کوردستانی ئێراق دامەزرا.
دەوڵەتانی ئێران و تورکیا سەرکوتی بزوتنەوەی چەکداری کوردی سێ پارچەی ئێران، ئێراق و تورکیایان پێ سپارد. چەک و تفاقی باشیان پێدان و ڕەوانەی کێوەکانی باکوری ڕۆژهەڵاتی ئێراق کران.
٤- یەکەمین گورزی قورسی قیادە موەقەت بەر یەکیەتی نیشتمانی کەوت و لە کارەساتی حەکاری ٧٠٠ پێشمەرگەی لە دەست دا و ڕێبەرانی ئەم کاروانەش( عەلی عەسکەری، دوکتور خالید و حسێن بابە شێخ) دوای تەسلیم بون و گیرانیان بە ئارپیچی ئیعدام کران(١٩٧٨)
٥- بارزانیەکان دوای هاتنە سەرکاری کۆماری ئیسلامی ئێران لە داگیرکرانەوەی ڕۆژهەڵاتی کوردستان وەک کارامەترین هێزی میلیشایی ژێر فەرمانی ئێران ڕۆڵیان گێڕا و تەنانەت ٦٠٠ شەهیدیشیان دا.[1]
٦- لە ساڵی ١٩٨١ بە پیلانی مەلا حەسەنی ورمێ، مەسعود و ئیدریس بارزانی جەنازەی مەلامستەفا لە گۆڕ دەرهێنرا و تاوانەکەیان خستە پاڵ حیزبی دێموکڕاتی کوردستانی ئێران.
ئەم تاکتیکە بو بە هۆی ئەوەی کە چەکدارەکانی قیادە موەقەت باوەڕ بەو سیناریۆیە بێنن و بە رقێکی قووڵ بکەونە شەڕ. بە جۆرێک تەنانەت لە ڕۆژێکدا لە دۆڵی بایزاوای شنۆیە ١١پێشمەرگەی کۆمەڵە و ٢٢ی حیزبی دێموکڕاتیان کوشت.
٧- هەتا ساڵی ١٩٨٣ بە هاوکاری سپا و ئەرتەشی ئێران توانیان ناوچە کوردنشینەکانی ڕۆژئاوای ورمێ، شنۆ و خانێ تا ئاڵوەتانی سەردەشت پاکسازی بکەن.
٨- بنەماڵە دوای ڕاپەڕینی١٩٩١ی باشور کە لە سەر دەستی لایەنگرانی یەکیەتی پێکهات، لە کەرەج و راژانی ورمێ گەڕانەوە سەر سفرەی ئامادە.
لە گەڵ یەکیەتی پارلمان و حکومەتی٥٠/٥٠یان ڕاگەیاند. یەکەمین بڕیاری ئەم پارلمان و دەوڵەتە ڕاگەیاندنی شەڕی دژی پ ک ک لە ژێر چەتری دەوڵەتی تورک بو. لەم خیانەتە دا یەکیەتی نیشتمانی کوردستان بە پێچەانەی مێژووی خۆی کە پشتیوانی شۆڕشگێڕانی پارچەکانی دیکە بوە، بو بە پاشکۆی پارتی(١٩٩٢)
«ئەم ڕووداوە نیشانی دا کە دۆستایەتی بنەماڵەی بارزانی خەتەرناکترە لە دوشمنایەتیان»
٩- پارتی دێموکڕات لە ساڵی١٩٩٤ بە پیلانی ئێران،تورکیا و ئێراق شەڕی دژی یەکیەتی دەست پێکرد. دوای چوار ساڵ توانی بە هاوکاری هەوایی، زەوینی و پارە و چەک و تفاقی زۆری هەرسێ داگیرکەر سەرکەوتن بە دەست بێنێت.
١٠- پارتی لە ساڵەکانی ٨-١٩٩٧ بە هاوکاری تورکیا شەڕێکی خوێناوی دیکەی بە سەر پ ک ک داسەپاند. بە ئۆپێراسیۆنی هاوبەش لە گەڵ سپای تورکیا دژی گریلاکانی پ ک ک قەناعەتیان نەکرد و تەنیا لە ڕۆژێ ١٦ی گوڵانی ١٩٩٧ زیاتر لە حەفتا کادری ڕۆژنامەوانی، دەرمانی و گریلای برینداری پ ک ک لە هەولێر کۆمەڵکوژ کران.
وێنەی بەشێک لە کادرانی پ ک ک کە لە هەولێر کۆمەڵکوژ کران ١٩٩٧
١١- قۆرغکردنی داهاتی باشوری کوردستان کە بە نەوت و گاز و گومرک و ... ساڵانە زیاتر لە ٢٠ میلیارد دۆڵار دەکات.
دوای ٣٠ ساڵ ژێرخانی ئابوری باشور بە تواوی داڕماوە و ٢٧ میلیارد دۆڵاریش قەرزدارن.
١٢- داسەپاندنی ڕیفڕاندۆمی سەربەخۆیی باشور بە پیلانی تورکیا بۆ نانەوەی ئاژاوە؛ تا تورکیا بتوانێ لەژێر بەهانەی پاراستنی گیانی تورکمانەکان باشوری کوردستان و موسڵ داگیر بکات و خەونی سەد ساڵەی میساقی میللی تورکی ١٩٢٠ بێنێتە دێ.
بە هۆی هێرشی سپای ئێراق و هەڵاتنی پێشمەرگە ناوچە جێناکۆکەکان زوو داگیر کران و تورکیا هەلی بۆ نەڕەخسا تا باکوری ئێراق داگیر بکات. لە هەمان کات دا ٥١٪ی خاکی باشور کەوتەوە دەستی دەوڵەتی ئێراق.
بۆ زانستی زیاتر لە سەر بنەماڵەی بارزانی دەتوانن کتێبەکەی دوکتور قاسملو و مەلا عەوڵای حەسەنزادە لەم لینکە دا بخوێننەەو: (خیانەتەکانی قیادە مووقەتە بە نەتەوەی کورد)
https://globalgovernment2012.blogspot.com/2014/12/blog-post.html
ئیستڕاتژی نەگۆڕی بنەماڵەی بارزانی
مێژووی پارتی دێموکڕاتی بارزانی، پێمان دەڵێ کە ئەم هێزە یەک ئیستراتژی نەگۆڕی هەیە کە بریتیە لە:
«دابین کردنی بەرژوەندی داگیرکەرانی کوردستان لە پێناو ئاغایەتی بە سەر باشوری کوردستان دا»
بنەماڵەی بارزانی زیندوبونەوە و درێژەی ئاغایەتی ئیمارەتە کوردیەکانی دەورەی ئیمپراتوری عوسمانی و ئێرانیە کە لە نیوەی یەکەمی سەدەی نۆزدە کۆتاییان پێ هات.
ئیستڕاتژی هاوژیانی ئیمارەتە کوردیەکان لە گەڵ دەوڵەتانی عوسمانی و ئێرانی لە سەدەی ١٩ کۆتایی پێهات؛ بەڵام لە ٦٠ ساڵی ڕابردوو بە شکڵێکی نوێ لە ژێر ناوی کوردایەتی بە ڕێبەری بنەماڵەی بارزانی زیندو بۆتەوە. دەکرێ بە سیستمی «نوێمیرنشینی» یان «دەوڵەت-قەبیلە» ناوزەد بکرێ.
کرۆنۆلۆژی(خەتی زەمان) هاوژیانی بنەماڵەی بارزانی و داگیرکەرانی کوردستان
بە پێچەوانەی ڕوانگەی خۆشبینانەی زۆربەی حیزب، جەماوەر و تەنانەت ڕووناکبیرانی کوردستان، هاوکاری بنەماڵی بارزانی و داگیرکەرانی کوردستان بە هیچ جۆرێک تاکتیکی و کورت ماوە نەبوە، نیە و نابێ. بەڵکە ئیستڕاتژیەکی نەگۆڕە.
"مێژوو گەورەترین مامۆستای مرۆڤ و کۆمەڵگایە. گەلێک مێژوو نەخوێنێتەوە یان لەبیر خۆی بەرێتەوە، ناچارە هەڵەکانی پێشینیانی دوپات بکاتەوە"
بنەماڵەی بارزانی لە مێژووی شێست ساڵی ڕابردو دا، بێ چەتری یەک یان دوو داگیرکەری کوردستان، یەک ڕۆژیش ژیانیان تێنەپەڕاندوە. کرۆنۆلۆژی هاوژیانی[22] بارزانی و داگیرکەرانی کوردستان:
خشتەی هاوژیانی بنەماڵەی بارزانی و داگیرکەرانی کوردستان و...
ساڵەکان | دەوڵەتی پشتیوانی بارزانی | ئامانجی دەوڵەتی پشتیوان | ئاکامەکان |
١٩٧٩-١٩٦١ | محەمەد ڕەزاشای ئێران | ڕووخاندنی حکومەتی عەبدولکەریم قاسم- سەرکوتی شۆڕشگێڕانی کوردستانی ئێران(حیزی دێموکڕات) | عەبدولکەریم قاسم لە کوردستان مەشغوڵی شەڕی مەلا مستەفا و ساواک بو، کە قەومی و بەعسیەکان هەلەکەیان قۆستەوە و دەوڵەتی قاسمیان ڕوخاند. + لە لایەن مەلا مستەفا سەدیق ئەنجیری، ئەسعەد خودایاری، سلێمان موعینی، خەلیل شەوباش و مەلاڕەحیمی وەرتێ، قادر شەریف، دڵشاد ڕەسوڵی لە ڕێبەرانی حیزبی دێموکڕاتی کوردستانی ئێران بە شێوازی جۆراوخۆر وەک تیرۆر و ئیعدام قوڕبانی کران؛ و دەیان شۆڕشگێڕی دیکە بە زیندویی ڕادەستی ساواکی ئێران کرانەوە کە زۆربەیان ئیعدام کران |
١٩٧٩ تا ئێستا | کۆماری ئیسلامی ئێران | پاکسازی ڕۆژهەڵاتی کوردستان لە کۆمەڵە و دێموکڕات. | پاکسازی ڕۆژهەڵات بە کوژرانی ٦٠٠ چەکداری قیادە موەقەت لە ماوەی شەش ساڵ(تا ١٩٨٥) بە ئاکام گەییشت. ئێستاش دێموکڕات و کۆمەڵە لە باشور ئۆردوگانشین کراون و لە ژێر کۆنتڕۆڵی بارزانی دان. |
١٩٦١ تا ٢٠٠٢ | تورکیای سێکۆلار | هاوکاری بۆ بنبڕکردنی پارتی دێموکڕاتی کوردستانی تورکیا+ شەڕ دژی پ ک ک | کوشتنی هەر دوو ڕێبەری پارتی دێموکڕاتی کوردستانی تورکیا(سەعید ئاڵچی و دوکتور شوان١٩٧٢) بە کوشتدانی ٣٠٠٠ پێشمەرگە لە شەڕێ هاوبەش تورکیا دژی پ ک ک + کۆمەڵکوژی ٨٠ گریلای بریندار و هەڵسوڕاوی سیاسی و کادری دەرمانی و ڕۆژنامەوانی پ ک ک لە هەولێر(١٩٩٧) |
٢٠٠٢ تا ئێستا | تورکیای ئیسلامی ئەردۆغان | هاوکاری سەربازی، ئیستخباراتی ئەرتەش و میتی تورکیا بۆ لێدانی پ ک ک ، دوشمنایەتی کوردانی ڕۆژئاوا. | پەلکێشی سپای تورکیا بۆ زۆنی زەرد و دانانی ٨٠ پایگا. هاوکاری ئیستخباراتی بۆ تیرۆری ڕێبەرانی پ ک ک بە دانانی جی پی ئیس،جاسوسی و هاوکاری ئاشکرا و نادیاری سەربازی تا ئێستا درێژەی هەیە. |
١٩٧٨ تا ئێستا | دەوڵەتەکانی ئێراق | هاوکاری لە کوشتار و سەرکوتی هێزە ئۆپۆزیسیۆنە کوردەکانی دیکەی باشور. | کوشتاری ٧٥٠ پێشمەرگەی یەکیەتی نیشتمانی لە ١٩٧٨+ داسەپاندنی شەڕی ناوخۆیی دژی یەکیەتی. کارەساتی ٣١ی ئابی ١٩٩٦ + پیلانی هاوبەش لە گەڵ دەوڵەتی کازمی دژی خۆبەڕێوەبەری شەنگالیەکان(٢٠٢٠) |
١٩٦١ تا ئێستا | دەوڵەتی ئیسڕائیل | هەڵگیرسانی شەڕ دژی عەبدولکەریم قاسم و درێژەدانی شەڕ لە دژی حاکمانی دژە ئیسڕائیلی دوای قاسم | ڕوخانی دەوڵەتی قاسم + مەشغوڵ بونی دەوڵەتانی دژی ئیسڕائیلی ئێراق بە شەڕ و ئاژاوەی ناوخۆ. |
٢٠١٤ | داعش | هاوکاری داعش بۆ داگیرکردنی پارێزگای موسڵ | هاوکاری تیجاڕی و لۆجستیکی و سەربازی و ڕادەست کردنی شەنگال، زومار، ڕەبیعە بە داعش(٢٠١٤) |
پەراوێز و سەرچاوەکان:
[1] - پارتی دێموکڕاتی کوردستانی ئێراق لە دەورەی دەرەبەگی دا لە دایک بوە. بنەماڵەی بارزانی هاوزەمان پاشخانی شێخایەتی، دەرەبەگایەتی و عەشیرەییان هەیە. گەلێكی یەكگرت و دەر كەوت ؟؟؟
كوردی باشور تا نیوەی یەكەمی سەدەی ڕابردو لە قۆناغێكی نا جۆرو نا پەسندی سیستەمی دەرەبەگی و عەشرەت چێتیدا ئەژیا جوتیاری برسی و ڕەش و ڕوتی كورد كە زۆرینەی هەرە زۆری خەڵڵكی كوردستانی پێك ئەهێنا لە ژیر ستەم و زۆرداری شێخ و ئاغاو بەگدا بە ناچاری ئەیگوزەران.
ناچار ئەكران بەدانی سەرانەو مڵكانەو سوغرە سورانەو سمتانەو هێلكانە و لە هەندێ ناوچەش هەر كچێ شوی بكردایە ئەبو یەكەم شەوی بوكێنی ببرایە بۆ سەرجێیی لە گەڵ ئاغاكان.
جگە لەمانەو زۆر شتیتر عەشرەتەكان بۆ تالانی و ڕاو ڕوت لەشكریان ئەكردە سەر یەكتری مەڕو گاگەل و دانەوێڵەیان بە تاڵان ئەبرد و كوشتارو ماڵ وێرانی لێ ئەكەوتەوە.
لەو سەردەمەیا تاكی كورد ئینتمای بۆ گەل و خاك و نیشتمان نەبو هەرچەندە ئەو كەسێكی چەوساوە ماف خوراو بو لە سایەی سیستەمی دەرەبەگایەتی و عەشرەت چێتیدا بەڵام بە ناچاری ئەبو ئینتمای بۆ عەشرەتەكەی هەبوایە لەبەر ئەوەی لەدەرەوی عشرتدا سەلامەت نەئەبو
كێشەی گەورەش ئەوە بو خەڵكی عەوام و مسكێن هیچ شوێنێك نەبو دادو سكاڵای خۆی بۆ بەرێ ئەگەر كەسێ هەڵەیەكی وای بكردایە سكاڵایەكی لە دادگا لەسەر ئاغاو بەگ و مەلاك تۆمار بكردایە پیش وەخت كەسی سكاڵا كار تاوانبار ئەكرا لەبەر ئەوەی داوەرو دادگاكان بە قازانجی ئەو سیستەمی دەرەبەگایەتیە بڕیاریان ئەدا لە كۆتایدا جوتیاری بێ پشت و پەنا لە سەر ئەو سكاڵایەی كە تۆماری كردبو ئەگەر نە كوژرایە ئەوا داركاری و ڕەهەندە ئەكرا لەدێ و سنوری عەشرەت بەزۆر دەرئەكرا.
بۆیە خەڵكی ڕەش و ڕوت بە ناچاری لەژێر ئەو سیستەمە پڕ لە ناحەقی و زۆرداریەدا ملی ڕاكێشاب و مەمرەو مەژێ ئەی گوزەران بەڵام لە كۆتای پەنجا كانو سەرتای شەستەكانی سەدەی ڕابردودا هەلی گونجاو و لە بار هاتە پێش
دوای كۆتایی هاتنی ڕێژمی پاشایەتی و سەركەوتنی كوتدا یا شۆڕشەكەی عبدالكیم قاسم لە عێراقدا ساڵی ١٩٥٨ بە پشتیوانی كەسانی ڕۆشنبیرو پێشكەوتن خواز. خەڵكی عیراق و كوردستان لە هەمو شارو شارۆچكەكان ڕژانە سەر شەقامەكان بەیەك دەنگ هاواریان ئەكرد
هێزەكەمان ماركسیە
زدی ئقتاع و ڕەجعیە
هێزەكەمان هێزی گەلە
هی كرێكارو ڕەنجبەرە
فەلاح زەوی خۆیەتی
ئاغا باوكە ڕۆیەتی
بەڵام لەبەر ئەوەی تەمەنی دەسەڵاتدا ری عبدالكریم و ئەوانەی پشتیوانیان ئەكرد كەمو كورت بو ئەم داوا كاریانە بە ئاکام نەگەییشتن.
[2] - حیزبی نەتەوەیێ، نەتەوە بە بنەما دەگرێ و جیاوازی دینی و مەزهەبی زەق ناکاکاتەوە. ئەمە چ ناسیۆناڵیسمێکە بە خاتری جیاباوەڕی مەزهەبی حاشا لە نیوەی نەتەوەکەی خۆی دەکات؟
بنەماڵەی بارزانی کێشەیان لە گەڵ دەوڵەتی شیعە نیە. خۆیان جاشی دەوڵەتی شیعەی ئێران بون. هەرچەند کە بارزانی لە ١٩٩٥ ئاغای یەکەمی خۆی لە ئێرانی شیعەوە گۆڕی بۆ تورکیای سوننی؛ بەڵام ئێستاش دەوڵەتی شیعەی ئێران زیاتر لە هەمو حیزبەکانی چوار پارچەی کوردستان متمانە بە بنەماڵەی بارزانی دەکات.
[3] - https://globalgovernment2012.blogspot.com/2014/12/blog-post.html
هیچکەس کۆشک و قەڵای مەسعود بارزانی لە سەری ڕەشی نەدیتبو. چونکە وەک شاری مەمنوعەی ئیمپڕاتورانی چین بۆ دیتنی خەڵک قاچاغ بو. لە سایەی سەفەرەکانی قاسم سلێمانی و جەعفەری سەحراڕوودی بۆ ئەم کۆشکە، فیڵم و وێنەکانی بڵاو بونەوە.... کوردەکان دیتیان کە دیوەخانی کوردایەتی لە گەڵ کۆشکەکانی سەدام و شاهانی سەردەم چاوەبڕکێ دەکەن.
[4] - بە هاش و هوش و فش و با، ژێستێکی کوردانە دەگرن و فارس کوتەنی « با نگاهی عاقل اندر سفیه» (ڕوانینێکی ئاقڵ بۆ گەمژە) بۆ گوێگرە کاڵفام و ساویلکەکانیان دەدوێن. لە پرۆپاگەندە و تەبلیغات دژی حیزبەکانی دیکە دا پەنا دەبەنە سادەترین خاڵی سەفسەتە کە بریتیە لە ڕەش کردنی لایەنی بەرانبەر. بۆ ئەم مەبەستە درۆ و بوختانیش بە ڕەوا دەزانن.
[5] - «مەلا مستەفا پیاوێکی جنێوفرۆش ودەم پیس بوو، وشەی"قوندەر"ی لە قسەکان دا بە زۆری بەکار ئەهێنا، لای وابوە لە نا وکوردا توهمەی دزی و داوێن پیسی کاریگەرترە لە توهمەی سیاسی، بۆ شکاندنی دوژمنەکانی ئەم ڕێگایەی بەکار ئەهێنا.
کە باسی ناکۆکیەکانی خۆی ئەکرد لەگەڵ ئیبراهیم ئەحمەدو هاوڕێکانی لە ناو خەڵکا تاوانباری ئەکردن بەوە" سواری ژنی خەلک ئەبن، سواری پێشمەرگە ئەبن و سواری یەکتر ئەبن".
هەندێ کەسی نزیک کە پێی ئەلێن ئەم قسانە نەکا،مەلا مستەفا ئەڵی" کورد لەوە تێناگا کە بڵێم من ناکۆکی سیاسیم لەگەڵ ئیبراهیم ئەحمەد هەیە، بەلام لەوە تێ ئەگا کە بڵێم دزیان کردوەو خەڵکیان گاوەو گانیان داوە... من دوژمنەکانی خۆم بەم ڕێگایە ئەشکێنم».
نەوشیروان مستەفا( کتێبی" پەنجەکان یەکتر ئەشکێنن"لاپەرە 86)
[6] - مارگرێت کچە ئاسۆری تەنیا پێشمەرگەی ژن بوە لە ناو شۆڕشی مەلا مستەفا. مەلا دەستدرێژی سێکسی دەکاتە سەر. گۆیا ئاوس دەبێ. حەمایل خانی ژنی مەلا و دایکی مەسعود پێدەزانێ. بە دەستوری مەلا پاراستن مارگرێت تیرۆر دەکات. تا ئێستا تیرۆریستان نەناسراون. دەرسێکی پۆلیسی دەڵێ " لە هەر شوێنێک کەسێک کوژرا و بکوژ نەبیندرایەوە، دەسەڵاتی ئەو کاتە بکوژەکەیە"
[7] - «لە گوندێک کۆلکە مەلایەک تەنیا باسەوادی دێ بو، خەڵک لە نامە خوێندنەوە تا دوعا نوسین و پێشنوێژی مشتەری ئەو بون، کاتێک بۆ یەکەمین جار جەوانێکی شار وەک مامۆستای قوتابخانە چو بۆ ئەم دێیە، کۆلکە مەلا هەستی بە خەتەری گەورە کرد ، چونکە باسەوادبونی خەڵک دەبو بە هۆی لە دەست دانی شوغڵ و نان و ڕۆنی ئەو، هەر بۆیە پیلانێکی جێبەجێ کرد، لە کاتی وانە وتنەوەی مامۆستا چو بۆ قوتابخانە ، بە مامۆستای کوت بنوسە مار، مامۆستاش لە سەر تەختە ڕەشەکە نوسی مار، کابرای شەیاد گێچی هەڵگرت و لە جیاتی نوسینی مار ڕەسمی مارێکی لە سەر تەختە ڕەشە کێشایەوە و بە خەڵکی کوت : خەڵکینە خۆتان قەزاوەت بکەن ئایا ئەوەی مەعەللیم نەسیویەتی مارە یان ئەوەی من؟ هەمو خەڵکەکە بە یەکدەنگ وتیان هی تۆ دروستە. نارەزایی دژ بە مامۆستای گەنجی بەستە زمان ساز بو تا ڕادەیێک ناچار دەبێ دێ بەجێ بێڵێت و کابرای شەیاد بۆ ساڵانێکی زۆر توانی تاقانە باسەوادی دێ بمێنێتەوە و خەڵک بدۆشێ....»
[8] - گوستاڤ لۆبۆن - سایکۆلۆژیای جەماوەر- وەرگێڕانی سەلاح سەعدی- بڵاوگەی_ئاویەر١٤٠٠ی کۆچی
[9] - من خۆم شاهیدی زیندوی ڕووداوێکی خەمناکی ئەم کۆمەڵگایەم کە عەوام(جەماوەر) چەندە لە خەتەری فریو و جەهل دان. ( ساڵی١٣٥٨ هەتاوی بەرانبەری ١٩٧٩ی زایینی لە ئاواییەکی مەهاباد بەینی کچێکی لایەنگری فکری چەپی تودەیی و بەرپرسێکی کەم سەوادی حیزبی دێموکڕاتی کوردستانی ئێران بە ناوی مەلا ع بە بەشداری نزیک دە کەس لە خەڵکی ئاوایی باسی سوڕانی زەوی بە دوەری ڕۆژ دا کرا. کچە بە شێوەیێکی زانستی باسی دەکرد و کابرا لە بەرانبەری دا شتێکی پێ نەبو بۆ ڕەدکردنەوەی. سەرئەنجام مەلا ع کوتی: "باشە ئەگەر ئەرز ئاوا دەسوڕێ و هەمو شتێکیش لە گەڵ خۆی دەسوڕێنێت ئەی بۆچی جارێک ...ی تۆ ناهێنێتە سەر کۆشی من؟!"
کچە وتی: "عەقلی تۆ لە خوار زگت دا گیری خواردوە و ناگاتە ناو سەر و مێشکت. بۆیە بەحس لە گەڵ تۆ دروست نیە"
کچە رۆییشت و نەمدی قەت خۆ لەم باسانە بداتەوە. بەڵام خەڵکەکە بۆ چەندین ساڵ باسی قسە زانی و عەقڵ و تواناییەکانی مەلا ع یان بۆ یەکتر دەگێڕایەوە!!!)
[10] - لە دەورەی دەرەبەگی دا هیچ بنەماڵەیێک نەبوە کە نێو و ناتۆرەیێکی سوکی بەسەر دا نەسەپابێ. وەک گوێ پان، مل دەزوو، چاو زەق، حەمە بزنە، کڵاو لۆتی و ... تەنانەت مشک،مار، ڕێوی، جشک، مێروو، کرم، قالۆچە و زۆربەی حەیوانەکان ناوی خۆیان لەم لیستە دا دەدۆزیەوە. ئەمەش بۆ ئەوەی بوە تا ڕەعیەتەکان خۆیان بە بچوک و سوک بزانن و نەخەڵەتابن ڕۆژێک فکری دەرچون لە باج، خەراج و بێگاری ئاغا بکەنەوە.
[11] - هەرکەسێک سەر ڕوت بایە پێی دەکوت قوندەر. (تا چل ساڵ لەوە پێش لە ناو خەڵکی ئاسایی دا، چینی خوێندەوار کە پێچ، کڵاو، دەسترە و جامانەیان لە سەر نەدەنا، بە سەرڕووت دەناسران).
[12] - نەوشیروان مستەفا( کتێبی" پەنجەکان یەکتر ئەشکێنن"لاپەرە 86)
[13] - خاتوو ئەلیسۆن، نوسەر و لێکۆڵەری ئوسترالی، سەبارەت بە کارەساتی شەنگال وتارێکی نوسیوە لە لەژێر ناونیشانی "ئایا بارزانی بەرپرسە لەبەرامبەر کوشتارگە و جینۆسایدکردنی کوردانی یەزیدی؟
" لەسەرەتای نوسینەکەیدا ئاماژە بەوە دەکات کە زۆر ئەستەمە وڵاتێك بدۆزیتەوە کە سەرکردەکەی هێندە بێباك بیت بەرامبەر میللەتەکەی، و داوا لە سوپاکەی بکات بکشێنەوە بەبێ بەرگریکردن لێیان لە سەختترین شەڕو ناهەموارترین دۆخدا، کە هاونیشتیمانیانی کەوتونەتە ژێر دەستی دڕندەترین هێزی تیرۆریستی لە جیهان. بەڵام، ئەمە روویدا لە هەریمی کوردستان – عێراق.
فەرماندەی گشتی هێزەکانی پێشمەرگەی کوردستان، مسعود بارزانی داوای لەهێزەکەی کرد کە پاشەکشە بکەن لەناوچە یەزیدی نشینەکان بەبێ شەڕکردن و وەستانەوە دژی داعش.
بەگوێرەی دەستوری داعش، کوشتنی پیاوانی ناموسوڵمان و بردنی ژنەکانیان وەك کۆیلەی سێکسی ڕێگەپێدراوە و حەڵاڵە. سەرەرای زانینی ئەم یاسایەی داعش، بارزانی بریاری کشانەوەی هێزەکەی دا بێ ئەوەی یەک فیشەک بتەقێنێت یان لانی کەم بەرگری لەم خەلکە بکات و هەوڵبدات نەکەونە ژێر دەستی ئەم هێزە دڕندە.
نزیکەی یەك ملیۆن کەس لە موسڵ دەژین، زۆرینە لەو ناوچانە یەزیدین و پەیڕەوی ئاینی کۆنی کوردان دەکەن کە زەردەشتیە. شەبەك کوردن لەسەر مەزهەبی شیعەن. ئاشوری مەسیحی و تورکمانی شیعە. لەئیستادا هەریەك لەم نەتەوانە بەر ئەم جینۆسایدە کەوتوون لەلایەن داعشەوە، و تاکو ئێستا هیچ لایەنێك بەرپرسیارێتی هەلناگرێت کە ئەمەی لەعێراق رویدا چی بوو.
داعش ڕێگەی بە چەکدارەکانی داوە کە هەر ئافرەتیك سەر بەیەكێك لەم نەتەوانەی سەرەوە بێت، هەرکاتیك بیانەوێت دەتوانن وەك کۆیلەی سێکسی بیبەن. بەنمونە: یەکێك لەچەکدارەکانی داعش، کچێکی ٧ ساڵانی مەسیحی بردبوو بۆئەوەی ببێتە هاوسەری، بەلام دواتر لەلایەن هێزەکانی یەپەگەوە ڕزگارکرا دوای ئەوەی کە چەکدارەکەیان لەناوبرد.
ئەمە سەرەرای ئەوەی کە بارزانی زیاتر لە سەد هەزار پێشمەرگەی لەبەردەستە کە لەپارەی نەوتی هەرێمی کوردستان بودجەیان بۆ دابین دەکرێت، وە هەر لەڕێگەی نەوتەکەیەوە پەیوەندیەکی پتەوی دامەزراندووە لەگەڵ ژمارەیەك لەسەرکردەی ولاتانی رۆژئاوا ئەمەش وایکردووە کە بێباك بێت لەهەر تاوانێك کە ئەنجامی دەدات دژی مرۆڤایەتی و بەشێکی جیهان لێی بێ دەنگ بن. لەئێستادا ، دانیشتوانی هەرێمی کوردستان داوادەکەن کە بارزانی زیندانی بکریت و بدرێتە دادگای لاهای "بۆ تاوانەکانی دژی مرۆڤایەتی و تاوانەکانی جەنگ" لەبەرامبەر ئەم جێهێشتنەی یەزیدیەکان بۆ هێزیکی درندەو تیرۆریست لە شەنگال، هاوشێوەی بەدادگا گەیاندنی سەرۆك میلۆسڤیجی یۆگۆسلافی لە کۆسۆڤۆ." وەرگێرانی لەئینگلیزییەوە: ڕەگەز کەمال
[14] - لە ڕۆژەکانی دوایی دا شەرڤانانی یەپەژە ویەپەگە لە ڕۆژئاوا ڕا خۆیان گەیاندە چیای شەنگال. بە ئیمکاناتێکی زۆر کەم و بە خوێنی ٩٩ شەهید، توانیان کۆریدۆرێک بۆ ڕۆژئاوا بکەنەوە و ئەم ئیزەدیانە ڕزگار بکەن. تەنانەت هێندێک چەکداری پارتی کە فریای هەڵاتن نەکەوتبون لە ڕێگای ئەم کۆریدۆرە هەڵاتن.
چۆنیەتی تڕادژی شەنگال، بۆ کەسانی خاوەن ویژدان چەند پرسیار ساز دەکات:
١- ئایا ڕێبەرانی پارتی دێموکڕاتی کوردستانی ئێراق پێشتر لە گەڵ داعش و تورکیا تەوافوقیان کردوە بۆ ڕادەست کردنی شەنگال؟
٢- ئەگەر ئەم تەوافوقە نەکرابێ و بێ دەستوری سەرۆکایەتی هێزەکانی پارتی شەنگالیان بە خەڵکەوە بۆ داعش جێ هێشتبێ، بۆچی دوایە هیچ فەرماندەیێکی پێشمەرگە توشی لێپرسینەوە و دادگایی و ... نەبۆوە؟
٣- ئەگەر دەستوری بەرگری نەکردن و ڕاکردنی هێزی پێشمەرگە لە سەرۆکایەتی ڕا دراوە، بۆچی هیچ فەرماندە و پێشمەرگەیێک لەم فەرمانە دژی ئینسانیە سەرپێچی نەکردوە؟ مەگەر ئەم ١٥٠٠٠جەنگاوەرە پێش ئەوەی پێشمەرگە و موچەخۆری حیزبەکەیان بن، ئینسان نین؟
لە کاتێک دا کە سەدان هەزار ژن و منداڵ و خەڵکی بێ دیفاع مەترسی کوشتار و کۆیلە بونیان لە سەرە ، هەر یەک لەم ١٥٠٠٠پێشمەرگەیە لە گەڵ دو فەرمانی دژ بە یەک ڕوبەڕوو دەبنەوە:
ئەلف- پابەند بون بە دەستوری ڕێبەرایەتی بۆ پاشەکشەی بە پەلە و ئاواڵە کردنی دەرگا لە بەر دەم کارەساتی مرۆیی.
ب- ویژدان و عاتیفەی مرۆڤایەتی و کوردایەتی بۆ شەڕ و بەرەنگار بونەوەی داعش لانی کەم بۆ ڕۆژێک یان چەند سەعاتێک تا خەڵک کاتی پێویستیان بۆ بڕەخسێ لە شوێنی خەتەر دور بکەونەوە.
بە واتایەکی دیکە، پێشمەرگە یان دەبو حیزبەکەی ڕازی بکا و موچەکەی وەرگرێ، یان دەبو بە قیمەتی خەتەری لە دەست دانی موچە و شایەد گیانی خۆی بە ئەمری ویژدان، عاتیفەی مرۆیی و هەستی کوردایەتی لە بەرانبەر داعش بەرگری کردبایە.
ئەگەر ڕێبەرانی پارتی فەرمانی ڕادەست کردنی شەنگالی دابێت وپێشمەرگە ئەم دەستورەیان بە جێ گەیاندبێ ، هەم پارتی و هەم ١٥٠٠٠پێشمەرگەکە لە تاقی کردنەوەکانی بەرپرسیارەتی ویژدان و هەستی مرۆیی و کوردایەتی دا ڕەد بونەوە.
ئەگەر پارتی دێموکڕات دەستوری دەستبەجێ پاشەکشەی لە شەنگال نەدابێ، جەنگاوەرەکان سەربەخۆ ئەم ناوچەیان بێ بەرگری چۆل کردبێ، فەرماندە و پێشمەرگە لە تاقیکاری ئینسانی و ویژدانی دا ڕەد بونەتەوە؛ و پارتی دێموکڕاتیش کە فەرماندەکانی ڕوبەڕوی دادگا و سزا نەکردۆتەوە لە بەرپرسیارەتی مێژویی، نیشتمانی و مرۆڤی دا تا ئاستی هێزێکی میلیشیایی و مافیایی دێتە خوار.
[15] - بە تایبەت لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان. چونکە لە زەمانی شا دا مەلامستەفا گرێدراوی شا بو و لە سەرکوتی تێکۆشەرانی کۆمیتەی شۆڕشگێڕی حیزبی دێموکڕات(١٩٦٨- ١٩٦٧) پشکی شێری بەرکەوت و مەسعود و ئیدریس بارزانیش لە سەرکوتی دێموکڕات و کۆمەڵە و پاکسازی ڕۆژهەڵات بۆ کۆماری ئیسلامی ئێران خوێنێکی زۆریان ڕشت.
هۆگرانی کوردایەتی دیوەخانی بارزانی لە دەورەی شا و جەمهوری ئیسلامی دا توشی کۆسپ و باڕن نەهاتن و لافی کوردایەتیشیان لێدەدا و لە بەرماوی دیوەخانەش شتێکیان بەردەکەوت.
[16] - بڕوانە وتووێژی جاسوسی پێشوی پاراستن ڕێباز گەردی لە سەر ئینتەرنێت. https://www.youtube.com/watch?v=AptGkqTcaJk
[17] - حیزبی دێموکڕاتی کوردستانی ئێران لە سەر دەستی شێخانی بارزان تۆبەیان کردوە کە قەت لاپەڕەکانی مێژووی کورد کوژی بنەماڵە هەڵنەدەنەوە باسی ڕێبەر و کادر و پێشمەرگەی تیرۆر کراو و ڕادەست کراو و ئیعدام کراوی دەستی مەلا مستەفا و مەسعود و ئیدریس هەڵنەدەنەوە و کتێبەکەی دوکتور قاسملو و عەبدوڵای حەسەنزادە ش بە ناوی خەیانەتەکانی قیادەی موەققەت بە نەتەوەی کورد بشارنەوە و خۆی لە بێ ساحەب کەن. ئەمەش لینکی ئەو کتێبەی ڕێڕەوانی دوکتور قاسملو قاچاغیان کرد: خیانەتەکانی قیادە موەقەت بە نەتەوەی کورد https://globalgovernment2012.blogspot.com/2014/12/blog-post.html
[18] - ئیستڕاتژی بنەماڵەی بارزانی هاوکاری داگیرکەرانی کوردستانە بۆ لێدانی بزوتنەوەی کورد. لە بەرانبەر دا داگیرکەران پشتیوانی بنەماڵە دەکەن. لە شێست ساڵی ڕابردوو دا یەک ڕۆژیش نەبوە بێ پشتیوانی داگیرکەرێک یان دو داگیرکەر ژیابن.
ئاغا و نۆکەر زۆر لە یەک دەچن
وێنەی بەشێک لە کادرانی پ ک ک کە لە هەولێر کۆمەڵکوژ کران ١٩٩٧
نظرات
ارسال یک نظر