حمله آمریکا به ایران؛ استانهای شمالغرب در معرض اشغالگری ترکیه
حمله آمریکا به
ایران؛ استانهای شمالغرب در معرض اشغالگری ترکیه
نوشته: امین
سحربین
👈نسخه پی دی اف
مقدمه: طرحهای ترکیه بر اساس گزارش بلومبرگ
بر اساس گزارش بلومبرگ (۲۴ فوریهٔ ۲۰۲۶)، دولت ترکیه در صورت ایجاد «خلأ قدرت» پس از حملهٔ احتمالی آمریکا به ایران، طرحهای آمادهای برای دخالت مستقیم در خاک ایران تدوین کرده است.[i]
آنکارا
بهانهٔ اصلی را «جلوگیری از هجوم آوارگان» اعلام کرده، اما دو گزینهٔ کلی و عمداً
مبهم را اینگونه توصیف میکند:
۱. برپایی
اردوگاههایی نزدیک مرز (بدون تعیین دقیق مکان: روی خط مرزی، داخل ترکیه یا داخل
خاک ایران؟)
۲. ورود مستقیم ارتش ترکیه به خاک ایران برای جلوگیری از عبور
پناهندگان (بدون تعیین عمق و محدودهٔ عملیات).
رسانههای ترکیهای مانند «Türkiye Today» حتی صراحتاً از ایدهٔ ایجاد «منطقهٔ حائل در سمت ایرانی مرز» سخن گفتهاند و از برگزاری جلسهٔ محرمانهٔ وزارت خارجه با نمایندگان مجلس برای بررسی «طرحهای اضطراری لایهای» خبر دادهاند.[II]
الگوی تکراری اشغالگری ترکیه
رمزگشایی
این طرحها با نگاهی به سابقهٔ اقداماتِ ترکیه دشوار نیست. الگویی تکراری که
همواره با بهانههایی چون «حمایت از همزبانان» یا «مدیریت مهاجرت» آغاز شده و به
تغییر ترکیب جمعیتی، پاکسازی قومی و الحاق سرزمینی انجامیده است:
۱. نسلکشی
حدود یک و نیم میلیون ارمنی در ارمنستان غربی (شمالشرقی ترکیهٔ کنونی) در سال ۱۹۱۵ و اسکان ترکها در خانهها و زمینهای آنان.
۲. اشغال و الحاق استان هاتای (خلیج اسکندرون) سوریه در سال ۱۹۳۹.
۳. اشغال شمال قبرس و ایجاد کشور خودخواندهٔ «جمهوری ترک قبرس
شمالی» در سال ۱۹۷۴
۴. اشغال قرهباغ، اخراج کامل ارمنیهای بومی، اسکان ترکها و
الحاق آن به آذربایجان(۲۰۲۰–۲۰۲۳)
۵. اشغال مناطق عفرین، سریکانی و گردهسپی در شمال سوریه (۲۰۱۸–۲۰۱۹) و اسکان گروههای افراطی وابسته به القاعده و جبهه النصره در
خانههای کردهای ساکن آنجا.
تاریخ به مثابه چراغ راه آینده
تاریخ
روایتِ صرف و انتزاعی داستانهای گذشتگان نیست؛ تاریخ علمی است در جهت بازشناسی
گذشته، شناخت قواعد حاکم بر تحولات اجتماعی و سیاسی، درک زمان حال و پیشبینی
آینده.
با تأمل
در تاریخ ترکتازیهای مداوم ترکیه میتوان زمان حال را بهتر درک کرد و آینده را
پیشبینی نمود.
زمان طلایی آنکارا
در
آستانهٔ حملهٔ احتمالی آمریکا به ایران، ترکیه منتظر فرارسیدن «زمان طلایی» است؛
یعنی لحظهای که قدرت مرکزی ایران توان دفاع مؤثر از مرزهای خود را از دست بدهد.
در شرایط
خلأ قدرت در ایران، ترکیه به بهانهٔ «پیشگیری از سیل ورود آوارگان»، منطقهٔ حائلی
در داخل مرزهای شمالغرب ایران ایجاد خواهد کرد. عمق و حدود این منطقه را اردوغان
تعیین میکند که میتواند از خط صفر مرزی آغاز شود و تا ارومیه، یا حتی کل استان
آذربایجان غربی گسترش یابد. سپس، به بهانهٔ حفاظت از امنیت ترکهای ایران، ممکن
است تا تبریز، اردبیل، آستارا، زنجان و همدان پیش برود.
رجب طیب اردوغان در جشن پیروزی عملیات قرهباغ در سال ۲۰۲۰، با خواندن شعر «ارس» و تأکید بر «اتحاد دوبارهٔ ساکنان دو سوی ارس»، هدف بعدی یعنی ادعا بر مناطق ترکنشین ایران را به صراحت اعلام کرد.[III]
عذرخواهی
بعدی مقامات ترکیه و ادعای «ناآگاهی اردوغان از مضمون شعر»، تنها تاکتیک شناختهشدهٔ
«دو گام پیش، یک گام پس» بود. آن لحظه در باکو، نوک کوه یخ برنامههای پانتورکیسم
برای احیای فتوحات تاریخی در جغرافیای ایران بود.
کردهای ایران؛ اولین قربانیان پانتورکیسم
در صورت
ایجاد خلأ قدرت مرکزی در ایران، آنکارا همزمان با اشغال مناطق ترکزبان شمالغرب،
کردستان و بهویژه شهرها و روستاهای کردنشین استان آذربایجان غربی را نیز هدف قرار
خواهد داد. هدف آنکارا، بیرون راندن کردها از سرزمین اجدادیشان و تحمیل همان
سرنوشت تلخ ارمنیها، آشوریها، یونانیان قبرس و کردهای عفرین بر آنهاست.
اگر مناطق
ترکنشین یا مختلط از ایران جدا شوند، چندین تراژدی مشابه قرهباغ دیگر در انتظار
ماست؛ زیرا استان آذربایجان غربی با جمعیتی حدود ۴۰ درصد ترک و ۶۰ درصد
کرد، از نظر پانترکها «آذربایجان جنوبی» محسوب میشود و کردها «مهاجر» تلقی میگردند
که باید اخراج شوند. پانتورکیسم هرگز همزیستی واقعی با اقلیتهای دیگر در اراضی
مورد ادعایش را نمیپذیرد.
در این
برههٔ حساس تاریخی، ناسیونالیستهای راست سنتی کردستان دچار اشتباه محاسباتی شدهاند
و تصور میکنند با سقوط حکومت مرکزی ایران، «زمان طلایی» برای آنها فرا رسیده تا
سیستم نوفئودالی کردستان عراق را در بخش سنینشین کردستان ایران پیاده کنند. اما
سنگینی توازن قوای نظامی کاملاً به سود آنکارا است. در نتیجه، نه تنها این فرصت
برای ناسیونالیستهای کلاسیک کردستان فراهم نخواهد شد، بلکه کردهای ایران — بهویژه
کردهای آذربایجان غربی — همچون ارمنیهای قرهباغ از خانه و کاشانهٔ خود اخراج
خواهند شد.
بنابراین،
برای ناسیونالیسم راست سنتی کردستان آنچه به مشام میرسد، بوی کباب نیست؛ خر داغ
میکنند.
نقشه پانتورکیسم و خطر اقلیت منسجم
نقشهٔ نهایی
پانتورکیسم از آذربایجان غربی تا آستارا و سپس تا ترکمنستان امتداد یافته و هدف
اصلی آن ایجاد کریدور اتصال ترکیه به آسیای میانه و گسترش قلمرو آنکارا است.
تاکنون،
اکثریت قاطع آذریها و ترکزبانان ایران گرایشی به پانتورکیسم وابسته به آنکارا
نشان ندادهاند. اما تاریخ بارها ثابت کرده که یک اقلیت منسجم و برخوردار از
پشتوانهٔ قدرت خارجی، در شرایط ضعف دولت مرکزی میتواند ارادهٔ خود را بر اکثریت
خاموش یا پراکنده تحمیل کند.
پانترکهای
ایران این استعداد را دارند که در دوران ضعف دولت مرکزی، بهعنوان «عمق استراتژیک»
جغرافیایی در خدمت پروژهٔ پانتورکیسم جهانی قرار گیرند. آنها در انتظار «زمان
طلایی» هستند؛ لحظهای که دولت مرکزی ایران تضعیف یا سقوط کند تا مناطق مورد
ادعایشان را – در حداکثر گستره ممکن – به «مام میهن» جدید خود (ترکیه و جمهوری
آذربایجان) ملحق سازند.
این خطر
بالقوه، همهٔ ملل ایرانی – از جمله هموطنان آذری و ترکزبان وفادار به ایران
متحد، آزاد و آباد – را ملزم میکند تا بر محور یک رهیافت مشترک متحد شوند و از
وقوع فاجعهای بزرگ پیشگیری کنند.
پاسخ مؤثر
به این تهدید وجودی، تقویت انسجام ملی بر پایهٔ یک ایران دموکراتیک، مرفه و متحد
است؛ کشوری که حقوق همهٔ اقوام در آن به رسمیت شناخته شود، فرهنگ و زبانهای محلی
شکوفا گردد و هیچ گروهی احساس غریبه یا دشمن نکند.
گرگهای خاکستری پانتورکیسم در کمین نشستهاند،
اما تاریخ بارها نشان داده که وحدت واقعی ایرانیان همیشه قویتر از هر پروژهٔ
اهریمنی بوده است. زمان آن رسیده که این درس را دوباره بیاموزیم — پیش از آنکه دیر
شود.
منابع:
[i] -
https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-02-24/nato-said-to-step-up-iran-surveillance-as-tensions-with-us-mount
[II] -
Türkiye may carry out cross-border action
in Iran to prevent refugee influx: Report - Türkiye Today
[III] -
https://www.bbc.com/persian/iran-55270753
رجب طیب اردوغان در ۱۰ دسامبر ۲۰۲۰ (۱۹ آذر ۱۳۹۹)
طی رژه
پیروزی ارتش آذربایجان در میدان آزادی باکو (به مناسبت پیروزی در جنگ دوم قرهباغ)،
بخشی از شعر معروف «آراز / ارس را خواند.
بیت کلیدی که اردوغان خواند:
ارس را جدا کردند و آن را با سنگ و میله پر کردند
من از تو جدا نمیشدم، ما را
به زور جدا کردند
نظرات
ارسال یک نظر